Πολλά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα μυστικά, σχετικά με τα ακίνητα, περιλαμβάνει ο τελευταίος φορολογικός νόμος. Από τη μελέτη του προκύπτει, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα που παρέχεται στους φορολογούμενους να αποκτήσουν ακίνητο, αξίας μέχρι 200.000 ευρώ και έκτασης έως 120 τ.μ., χωρίς η εφορία να εξετάσει την προέλευση των χρημάτων. Συγκεκριμένα ο νόμος προβλέπει την αναστολή εφαρμογής του «πόθεν έσχες» μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2012, με προφανή στόχο να κινηθεί κάπως η αγορά ακινήτων.
Αλλο παράδειγμα: Με βάση τον ίδιο νόμο, απαλλάσσονται από τον φόρο δωρεάς ή γονικής παροχής, ποσά έως 200.000 ευρώ, που γίνονται αποκλειστικά για την αγορά ή την ανέγερση πρώτης κατοικίας. Πρακτικά, αυτό συνεπάγεται ότι, όσοι επιθυμούν, μπορούν να κάνουν χρήση, για την αγορά πρώτης κατοικίας, χρηματικών ποσών από τους γονείς τους, χωρίς εκείνοι να επιβαρυνθούν με τον ισχύοντα φόρο 10%.
Σύμφωνα με όσα προβλέπει η φορολογική νομοθεσία, όσοι αποφασίσουν να αγοράσουν ακίνητο θα πρέπει επίσης να γνωρίζουν και τα εξής:
α) Για αγορά πρώτης κατοικίας από άγαμο, το αφορολόγητο όριο ανέρχεται στα 200.000 ευρώ και 250.000 ευρώ για τον έγγαμο, το οποίο προσαυξάνεται κατά 25.000 ευρώ για κάθε ένα από τα δύο πρώτα τέκνα και 30.000 ευρώ για το τρίτο και κάθε ένα από τα επόμενα. Σε περίπτωση αγοράς πρώτης κατοικίας, στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μιας θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου και ενός αποθηκευτικού χώρου έως 20 τ.μ. εφόσον βρίσκονται στο ίδιο συμβόλαιο αγοράς και αποκτώνται ταυτόχρονα.
β) Για αγορά οικοπέδου από άγαμο το αφορολόγητο όριο ανέρχεται στα 50.000 ευρώ και για τον έγγαμο στα 100.000 ευρώ. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 10.000 για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά του υπόχρεου και κατά 15.000 ευρώ για το τρίτο και κάθε ένα από τα επόμενα.
γ) Οι αγοραπωλησίες παλαιών κτισμάτων, οικοπέδων, αγροτεμαχίων και λοιπών εδαφικών εκτάσεων καθώς και πρώτης κατοικίας, θα επιβαρύνονται με τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων (ΦΜΑ). Ο φόρος καταβάλλεται από τον αγοραστή κάθε ακινήτου και υπολογίζεται με συντελεστή 8% για τα πρώτα 20.000 ευρώ της αντικειμενικής ή της δηλωθείσας αξίας του μεταβιβαζόμενου ακινήτου, και τα υπόλοιπα με συντελεστή 10%. Σημειώνεται ότι στην περίπτωση που το ακίνητο είναι πρώτη κατοικία, τότε ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων θα επιβάλλεται με συντελεστή 10% στο τμήμα της αξίας που υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο. Δηλαδή στην περίπτωση της πρώτης κατοικίας, επειδή υπάρχει αφορολόγητο όριο, δεν εφαρμόζεται ο χαμηλός συντελεστής.
Αντικειμενικές
Πάντως όσοι αποφασίσουν να προχωρήσουν εντός του 2011 στην αγορά ακινήτων καλό θα ήταν να το πράξουν στο πρώτο εξάμηνο του έτους. Και αυτό διότι η κυβέρνηση σκοπεύει τον Ιούλιο του 2011 να αναπροσαρμόσει τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων.
Σύμφωνα με πληροφορίες τον Ιανουάριο του 2011 θα ενταχθούν στο σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων περίπου 5.000 οικισμοί. Παράλληλα η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών εξετάζει την αλλαγή του συστήματος των αντικειμενικών αξιών με στόχο τη σταδιακή εξίσωση των τιμών της εφορίας και των αγοραίων τιμών. Το νέο σύστημα θα βασίζεται στις εμπορικές τιμές και ανάλογα με τη διακύμανσή τους θα αναπροσαρμόζονται πιθανόν και κάθε τρεις ή έξι μήνες οι τιμές. Δηλαδή εάν σε μία περιοχή οι εμπορικές τιμές πώλησης ακινήτων παρουσιάσουν μείωση 15%, αντίστοιχη θα είναι και η μείωση των αντικειμενικών αξιών. Η προσφορά και η ζήτηση θα διαμορφώνουν τις τιμές που θα χρησιμοποιεί η εφορία για τη φορολόγηση των ακινήτων. Οι τιμές αυτές, που θα λαμβάνονται υπόψη για τη φορολογία των ακινήτων, θα αναρτώνται στο Διαδίκτυο και θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλους τους ενδιαφερόμενους (εφορία, συμβολαιογράφους, πολίτες) για τον υπολογισμό των φορολογικών επιβαρύνσεων. Ετσι, οι τιμές με βάση τις οποίες η εφορία θα προσδιορίζει τις φορολογητέες αξίες των ακινήτων δεν θα αναπροσαρμόζονται όπως γινόταν μέχρι σήμερα με απόφαση του υπουργειού Οικονομικών, ανά δύο ή τρία έτη αλλά σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Τεκμήρια διαβίωσης για κατοικίες και μικρά Ι.Χ.
Στην «τσιμπίδα» των τεκμηρίων κινδυνεύουν να πέσουν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων με βάση τον τελευταίο φορολογικό νόμο.
Ιδιοκατοικούμενες ή μισθωμένες ή δωρεάν παραχωρηθείσες, κύριες και δευτερεύουσες, κατοικίες αποτελούν τεκμήριο διαβίωσης, το οποίο υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση την επιφάνεια του κάθε ακινήτου, ως ακολούθως:
- Μέχρι και 80 τετραγωνικά μέτρα κύριοι χώροι, 30 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
- Από 81 τετραγωνικά μέτρα μέχρι και 120 τ. μ. κύριοι χώροι, 50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
- Από 121 τετραγωνικά μέτρα μέχρι και 200 τ. μ. κύριοι χώροι, 80 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
- Από 201 τετραγωνικά μέτρα μέχρι και 300 τ. μ. κύριοι χώροι, 150 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
- Από 301 τετραγωνικά μέτρα και άνω κύριοι χώροι, 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Σύμφωνα με τον νόμο:
- Για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης των βοηθητικών χώρων της κύριας κατοικίας, έχουν ορισθεί τα 30 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιφάνειας.
- Για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης, σύμφωνα με τον αντικειμενικό προσδιορισμό των ακινήτων, από 2.800 έως 4.999 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, η αντικειμενική δαπάνη προσαυξάνεται κατά 40% και για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τετραγωνικό μέτρο το τεκμήριο προσαυξάνεται κατά 70%.
- Στις μονοκατοικίες τα ποσά προσαυξάνονται κατά 20%.
- Για τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές εκτός αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων θα λαμβάνεται υπόψη η τιμή εκκίνησης.
Στην περίπτωση που η κατοικία μισθώνεται ορισμένους μήνες μέσα στο έτος, τα ετήσια ποσά της αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης θα επιμερίζονται με βάση τους μήνες που διαρκεί η μίσθωση.
Αντίθετα δεν υπολογίζεται ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης στις περιπτώσεις των κενών κατοικιών. Προκειμένου για κατοικίες που παραμένουν κενές για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών, απαιτείται η προσκόμιση φωτοαντίγραφων λογαριασμών της ΔΕΗ ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο (π. χ. λογαριασμοί ύδρευσης, κοινοχρήστων) από το οποίο να αποδεικνύεται ότι το ακίνητο ήταν κενό για όλο το υπόψη διάστημα.
Τεκμήριο διαβίωσης ισχύει ακόμα και για τα αυτοκίνητα πολύ μικρού κυβισμού.
Ειδικότερα:
α) Για αυτοκίνητα μέχρι και 1.200 κυβικά εκατοστά σε 3.000 ευρώ.
β) Για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των 1.200 και μέχρι 2.000 κυβικά εκατοστά προστίθενται 300 ευρώ ανά 100 κυβικά εκατοστά.
γ) Για αυτοκίνητα άνω των 2.000 και μέχρι 3.000 κυβικά εκατοστά προστίθενται 500 ευρώ ανά 100 κυβικά εκατοστά.
δ) Για αυτοκίνητα άνω των 3.000 κυβικών εκατοστών προστίθενται 700 ευρώ ανά 100 κυβικά εκατοστά.
Τα ποσά αφορούν και τα αυτοκίνητα μεικτής χρήσης, καθώς και τα αυτοκίνητα τύπου jeep. Το τεκμήριο μειώνεται ανάλογα με την παλαιότητα του αυτοκινήτου, η οποία υπολογίζεται από το έτος πρώτης κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, κατά ποσοστό 30% για χρονικό διάστημα πάνω από πέντε και μέχρι 10 έτη και κατά ποσοστό 50% για χρονικό διάστημα πάνω από 10 έτη.
