Το 2010 εμφανίζεται ως χρονιά-γρίφος για την ελληνική αγορά επαγγελματικών ακινήτων. Αυτό οφείλεται στην πλειάδα των παραμέτρων που αναμένεται να επηρεάσουν την πορεία της, η εξέλιξη των οποίων είναι δύσκολα προβλέψιμη στην παρούσα χρονική περίοδο, με σημαντικότερες από αυτές την πορεία της διεθνούς οικονομικής ανάκαμψης και την εξέλιξη των οικονομικών δεδομένων εντός Ελλάδος και των συναφών πολιτικών επιλογών. Οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την πορεία της αγοράς επαγγελματικών ακινήτων και τους επί μέρους κλάδους της, εφόσον προκύψουν, εμπίπτουν σε τρεις βασικές κατηγορίες που είναι οι εξής: 1) ο περιορισμός της δυνατότητας χρηματοδότησης και η σημαντική άνοδος του κόστους της, 2) η αύξηση της φορολογίας και 3) η ενδεχόμενη σημαντική κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας και της κατανάλωσης. Ολα αυτά τα δεδομένα σχετίζονται με την πορεία της δημοσιονομικής πολιτικής και των αποτελεσμάτων της. Οσον αφορά τη χρηματοδότηση, αναμένουμε σε αρχικό στάδιο κάποιον περιορισμό της διαθεσιμότητάς της και αύξηση της τιμολόγησής της, καθώς οι τράπεζες επιδιώκουν να εξασφαλίσουν το ενδεχόμενο του αυξημένου κόστους άντλησης κεφαλαίων όσο θα οδηγούνται προς το τέλος τους τα προγράμματα υποστήριξης των χρηματαγορών από την ΕΚΤ κατά τη διάρκεια του 2010. Δεδομένου ότι ήδη υπήρξε με την έναρξη της κρίσης ουσιαστική παύση της τραπεζικής χρηματοδότησης για κάποιο διάστημα και η εν συνεχεία ανάκαμψη ήταν περιορισμένη και ποτέ δεν επανήλθαν πραγματικά οι αγορές σε επίπεδα ανάλογα με αυτά προ κρίσεως, πιθανολογούμε ότι με εξαίρεση ακραία σενάρια δεν θα επηρεαστεί περαιτέρω η αγορά ακινήτων από αυτή την αιτία. Εξαίρεση σε αυτή την πρόβλεψη αποτελεί το ενδεχόμενο σημαντικής ανόδου του Εuribor, που μπορεί να οφείλεται στην ενδεχόμενη αναθέρμανση της ευρωπαϊκής οικονομίας και στη νομισματική πολιτική υψηλότερων επιτοκίων της ΕΚΤ, γεγονός το οποίο μάλλον δεν θα συμβεί το 2010. Επίσης οι όποιοι διεθνείς επενδυτές έχουν παραμείνει στην Ελλάδα θα επιδιώξουν να αποσυρθούν από την ελληνική αγορά, αλλά λόγω του μικρού πλήθους τους δεν αναμένεται να επηρεαστεί σημαντικά η πορεία της αγοράς. Οσον αφορά τα δεδομένα φορολόγησης που ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά τα επαγγελματικά ακίνητα, είναι η άνοδος του φόρου ιδιοκτησίας (ΕΤΑΚ ή ΦΜΑΠ) άνω του 0,6% που ήδη πληρώνουν οι εταιρείες σε αντίθεση με τους ιδιώτες που πληρώνουν 0,1%. Παρ΄ όλο που τα φορολογικά μέτρα της κυβέρνησης δεν έχουν ανακοινωθεί, πιστεύουμε ότι η λογική τους θα είναι μάλλον προς την εξομοίωση των συντελεστών αυτών παρά προς την αύξηση της φορολόγησης των εταιρειών. Οσον αφορά τις offshore, αυτές κυρίως έχουν πολυτελείς κατοικίες και όχι επαγγελματικά ακίνητα. Οσον αφορά τα μακροοικονομικά μεγέθη, αυτά θα επηρεαστούν κυρίως από την πολιτική της κυβέρνησης και την πορεία των διεθνών αγορών. Δεδομένου ότι οι διεθνείς αγορές αναμένονται ήπια θετικές, η πολιτική της κυβέρνησης πρέπει να συμβάλει θετικά στην αναπτυξιακή διαδικασία και στον εξορθολογισμό των στρεβλώσεων του συστήματος ώστε η αγορά να μπει σε θετική πορεία. Αν η πολιτική εξαντληθεί σε μέτρα ικανοποίησης συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων χωρίς μακρόπνοη αναπτυξιακή λογική και σε μέτρα κατ΄ όνομα κοινωνικής δικαιοσύνης- ουσιαστικά σε μέτρα άδικης τιμωρίας της ανάπτυξης- θα οδηγηθεί σε εκτροπή η οικονομία της χώρας και ουσιαστικά θα αδικηθούν οι παραγωγικοί φορείς της και η αγορά επαγγελματικών ακινήτων μαζί τους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου